اهمیت تصفیه پساب – تصفیه فاضلاب

تصفیه فاضلاب

اولین و جدیدترین  سیستم تصفیه فاضلاب  که تا به امروز از قواعد آن در ساخت سیستم های تصفیه استفاده شده است مربوط به یک مهندس انگلیسی در ۱۸۴۲ در آلمان ساخته شد.

تصفیه پساب: جدا کردن آلایند ه ها از آب های آلوده و کثیف برای به دست آوردن آب تمیز را تصفیه پساب گویند این امر منجر حفظ محیط زیست و  ایجاد شرایط بهداشتی برای مردم می شود. علاوه بر این موارد در بخش های خشک و نیمه خشک بازیابی و تصفیه پساب خروجی منجر به استفاده مجدد از پساب خروجی در بخش کشاورزی و آبزی پروی می گردد. .

تصفیه فاضلاب در کشورهای در حال توسعه

کشورهای کمتر توسعه یافته همانند گذشته فاضلاب تولیدی خودرا به نزدیک ترین آبراهه تخلیه می کنند در برخی موارد فاضلاب به درستی تصفیه نمی شود. در صورت تخلیه به نزدیک ترین برکه یا رودخانه غلظت اکسیژن کم شده و مواد آلی پایدار تولید می گردد علت کاهش اکسیژن فعالیت باکتریایی میکروارگانیسم در درون فاضلاب برای تجزیه مواد آلی می باشد.

در صورت کم بودن کاهش اکسیژن در برکه ها و … با جذب اکسیژن از اتمسفر این کاهش برطرف می شود اما در صورتی که این کاهش به کمتر از حد معینی برسد باعث می شود که مولکول های آلی توسط باکتری های بی هوازی بدون اکسیژن تجزیه  گردد و ترکیبات خطرناکی چون متان و … حاصل این تجزیه بوده و برای موجودات خطرناک و سمی می باشد.

در کشورایران نیز اگر فاضلاب صنعتی و شهری بصورت بی رویه تصفیه گردد باعث آلودگی مهمترین منبع آب که همان آب های زیرزمینی هستند می شود تصفیه آب های آلوده با وجود هزینه ای زیاد که دارد استفاده دوباره از این منابع دیگر به صرفه نخواهد بود .با توجه به پیشرفت های صورت گرفته در امر تصفیه فاضلاب  در جهان ، آب آلوده در حد آب آشامیدنی تصفیه می گردد ولی در کشور ایران باتوجه به عدم اطلاع رسانی دقیق و برنامه ریزی درست در این امر روند رسیدن به تصفیه طبق استاندارد های جهانی با سرعت کمتری صورت می گیرد.

پکیچ تصفیه فاضلاب و روش نصب آن

پکیچ تصفیه فاضلاب و روش نصب آن

ساخت پکیچ تصفیه فاضلاب و عملیاتی نظیر نصب تجهیزات و لوله کشی های پکیچ تصفیه فاضلاب بیشتر در محل ساخت صورت می گیرد پکیچ تصفیه فاضلاب در مدت زمان کمتر و به سهولت قابل نصب است برای نصب پکیچ به مواردی از قبیل یک شبکه آب خانگی و فاضلاب ورودی و برق در محل نصب نیاز می باشد. پکیچ تصفیه فاضلاب دارای کاربرد های متفاوتی بوده وجنس پکیچ تصفیه  کامپوزیتی، فلزی، پلی اتیلن می باشد نصب  پکیچ ها ی تصفیه به صورت دفنی یا غیر دفنی صورت می گیرد.پکیچ تصفیه فاضلاب  در تصفیه فاضلاب بیمارستانی ، صنعتی ، بهداشتی کاربرد دارد .

عوامل موثر بر قیمت پکیچ تصفیه فاضلاب

عوامل متعددی بر قیمت پکیچ تصفیه فاضلاب تاثیر داردو مهمترین عوامل ان عبارتند از:

حجم فاضلاب ورودی (دبی): حجم فاضلابی که در روز تولید می شود .به عبارتی باید عوامل تولید کننده فاضلاب چون حمام ،سینک ظرفشویی و … مورد توجه و بررسی قرار گیرد.

آلیاژو جنسی که در پوشش دهی پکیچ تصفیه فاضلاب  بکار رفته

انتخاب نوع فرایند جهت تصفیه فاضلاب :از روش های و فرایندهایی چون لجن فعال با هوادهی گسترده و روش mbbr برای تصفیه استفاده می شود.

تجهیزاتی که در ساخت پکیچ تصفیه فاضلاب استفاده شده :

کیفیت فاضلاب وارد شده به پکیچ تصفیه : کیفیت فاضلاب با عوامل مختلفی چون پی اچ ، کل فسفر ، COD و … سنجیده می شود .

پساب خروجی و کیفیت آن : میزان تصفیه پساپ خروجی و تغییرات ایجاد شده درفرایندهای تصفیه کیفیت فاضلاب خروجی را تعیین می کند .

اهداف ساخت تصفیه خانه فاضلاب

اهداف ساخت تصفیه خانه فاضلاب
  • خروجی آب شفاف و زلال در محدوده ی آب های سطحی برای ورود به محیط زیست
  • کاهش Bod و COD یعنی کمتر از ۱۰۰mg در لیتر
  • کاربرد پساب خروجی در مصارف متعدد چون کشاورزی صنعت و …

طراحی تصفیه خانه فاضلاب

بعد از مشخص شدن روش دفع پساب نهایی انتخاب  روش طراحی تصفیه خانه فاضلاب  امکانپذیر می باشد دفع فاضلاب در دریا ، رود خانه ، زمین صورت می گیرد کیفیت دفع درزمین پایین تر از کیفیت در دریا یا رودخانه می باشدبرای مثال برکه های تثبیت فاضلاب به انرژی کمتری نیازدارد  این انرژی برای استخر هوادهی معمولی و برای سیستم هوادهی ممتد در حد بیشتری می باشد. هضم هوازی نیاز به  انرژی بیشتری نسبت به هضم بی هوازی دارد استفاده از اکسیژن آزاد شده از دینتریفیکاسیون یک روش برای کاهش انرژی در فرایند های لجن فعال و هوادهی ممتد می باشد .با انتخاب صحیح تجهیزات و طراحی یک تصفیه خانه می تواند به کاهش نیاز به انرژی کمک نماید.

در هر جامعه ای فاضلاب و آلاینده هایی تولید می شود فاضلاب ها بصورت ترکیبی از آب و یا هر مایع دیگر و مواد زائد که در مناطق مسکونی تجاری و یا صنعتی تولید می شوند. این مواد ممکن است به آبهای زیر زمینی و یا سطحی نفوذ یابند. در صورت که  فاضلاب تصفیه نشده جمع شود و تجزیه نگردد باعت تولید گازهای بدبو می شود. به علاوه فاضلاب تصفیه نشده حاوی مقدارزیادی از میکروارگانیسم های بیماری زا است که علاوه بر رشد در بدن انسان منجربه رشد گیاهان سمی و سرطان زا می شود .با توجه به این عوامل  حذف سریع و بدون مشکل فاضلاب و آماده سازی جهت استفاده مجدد و یا دفع به محیط زیست  امری ضروری و مهم است.

 مراحلی که باید درطراحی تصفیه خانه مورد توجه قرار بگیرد:

  • تعیین کردن ماهیت فاضلاب
  • بررسی وضعیت زمین شناسی و دسترسی به انرژی
  • تعیین کردن قابلیت تصفیه
  • انتخاب راکتور مناسب
  • وجود نیروی انسانی و تجهیزات
  • انتخاب دوره طرح فرایند
  • تعیین عمکرد مورد نیاز

ضرورت تصفیه فاضلاب- تصفیه فاضلاب

ضرورت تصفیه فاضلاب- تصفیه فاضلاب

فاضلاب خام حاوی میکرو ارگانیسم بیماریزا می باشد که وارد دستگاه گوارش انسان می شود و باعث ایجاد مشکل می شود ترکیبات فاضلاب باعث تحریک در  رشد گیاهان آبزی شده همچنین فلزات سنگین و مواد سمی برای انسان مضر هستند و سبب مرگ موجودات آبزی و به هم خوردن زنجیره غذایی و بیماری و ازبین رفتن اکوسیستم می شود .برای جلوگیری از گسترش مشکلات محیط زیست و تامین بخشی از آب مورد نیاز مصارف مختلف از طریق باز چرخانی و استفاده مجدد از پسابها باید برنامه ریزی شود.کاربرد فاضلاب تصفیه شده از دیرباز در کشورهای مختلف رایج بوده است . کاربرد پرتو فرابنفش به عنوان يک روش ضدعفوني کننده فيزيکي در تصفيه منابع آب و فاضلاب به طور مستقل و يا به عنوان مکمل ساير روشها از ديرباز مورد توجه بوده است به کمک اين پرتو در کنار استفاده از هيدروژن پروکسايد براي از بين بردن ترکيبات آلي کلردار نيزاستفاده مي کنند. روشهاي تصفیه که در آنها کاربرد نیروهاي فیزیکی عامل مهمتري است با عنوان عملیات واحد تصفیه شناخته شده اند.

اثرات ورود فاضلاب به رودخانه و دریا

  • مسموم شدن آبزیان
  • کمبود اکسیژن در آب
  • وجود ذرات معلق در آب
  • تهدید حیاط آبزیان و اختلال در کیفیت آب

مهمترین علل تصفیه فاضلاب

  • دفع غیر بهداشتی فاضلاب منجر به آلودگی آب های زیرزمین می شود.
  • آسیب دیدن حیات آبزیان
  • آلودگی خاک در نتیجه ترکیبات شیمیایی و عوامل بیولوژیکی ازطریق زنجیره غذایی به بدن انسان وارد می شود
  • عدم امکان استفاده مجدد از پساب حاصل از تصفیه فاضلاب باعث صرف هزینه سنگین برای تامین وانتقال آب می شود.
  • عدم تناسب برداشت آب های زیر زمینی با تخلیه فاضلاب در آب های زیر زمینی که باعث دفع فاضلاب در نقاط پایین شهر می شود.

 

انواع روش شیمیایی در تصفیه فاضلاب

انواع روش شیمیایی در تصفیه فاضلاب

در تصفیه شیمیایی از مواد شیمیایی برای اکسیده کردن مواد آلی موجود در فاضلاب استفاده می شود از روش شیمیایی برای تصفیه فاضلاب صنایع استفاده می شود.عمده ترین روش تصفیه شیمیایی در فاضلاب عبارتند از :
۱) کاربرد روش های تعویض یونی (احیا)
کاربرد آن تبادل یونی به جای باکتری ها برای جداسازی ازت و نمونه هایی از این مورد می باشد.
۲) کاربرد کلرورفریک(انعقاد و لخته سازی)
مواد معلق سبک و ذرات کلوئیدی موجود در فاضلاب را به یکدیگر متصل کرده و آن ها را به لخته های قابل ته نشین و سنگین تبدیل می کند. خاک رس، سولفات و هیدرات الومینیوم ، پلی الکترولیتها و … از جمله ترکیبات شیمیایی منعقد کننده می باشد.این روش در دو مخزن جدا صورت می گیرد. از جمله مزایای این روش کاهش رنگ ، حذف کردن فلزات ،تصفیه آلاینده ها ی خطر ناک و … می باشد.
۳) استفاده از کربن فعال(جذب سطحی)
از این روش می توان برای حذف کردن ذرات که تولید کننده رنگ و بو استفاده کرد.
۴) استفاده از مواد اکسیده (اکسیداسیون)
باکتری های هوازی در فاضلاب شهری کار اکسیده کردن را برعهده میگیردو در برخی موارد برای پایدار کردن و همچنین جداکردن مواد خارجی حل شده در تصفیه فاضلاب از اکسیده کردن استفاده می شود.اکسیده کردن فاضلاب به دو روش پیشرفته و کلاسیک انجام میگیرد.
۵) بکار بردن اسید و باز برای فاضلاب های اسیدی و قلیایی(خنثی سازی)
فاضلاب های شهری نیاز به عمل خنثی سازی ندارند در روش خنثی سازی زمانی که درجه اسیدی کمتر از ۵/۶ یا بیشتر از ۵/۸ باشد مواد اسیدی یا بازی به فاضلاب افزوده می شود.
۶) بکار بردن موادی چون زئولیت(تعویض یونی)
به دلیل وجود ذرات سنگین در آب که منجر به سختی آب می شود از این روش استفاده می شود تبادل یونی روشی برای برگشت پذیری کاتیون و آنیون های موجود در آب و کاتیون و آنیون های جامد می باشد این روش باعث حذف یون های می شود.

۷) بکاربردن دامولسیفایرها در جداسازی ترکیبات نفتی(شناورسازی)
با اضافه کردن حباب های هوا به ذرات باعث چسبندگی ذرات شده و موجب شناور شدن این مواد می شود.

سیستم تصفیه فاضلاب به روش لجن فعال

انواع روش شیمیایی در تصفیه فاضلاب

لجن فال عبارت است از فرایند تصفیه بیولوژیکی پساب  که در آن لجن فعال و فاضلاب مخلوط شده و هوادهی می شود .یکی از گسترده ترین روش تصفیه فاضلاب به روش بیولوژیکی برای کاهش آلاینده های مواد آلی در فاضلاب ها لجن فعال می باشد. لجن فعال باوجود مزایایی چون کاهش بار آلودگی Bod و حذف مواد مغذی در  فاضلاب ها ،دارای مشکلاتی نیز هست که در نتیجه اجرای نامناسب در تصفیه خانه ها رخ می دهد.از مهمترین ویژگی لجن فعال ته نشینی  مواد جامد لخته شده در تانک های ته نشینی می باشد که از فاضلاب جدا می شود.در سیستم لجن فعال در ابتدا فاضلاب خام و بایومس باهم دیگر در یک راکتور مخلوط می شود.

فرایند های لجن فعال بر مبنای شاخص های مدت زمان هوادهی ،بارگذاری BOD به ازاء واحد حجم،نسبت غذا به میکرو ارگانیسم و سن لجن تعریف می شود . اصل بیولوژیکی مهم در روش لجن فعال،ایجاد شرایطی است که باکتریها ، مواد مغذی محلول موجود در فاضلاب را در فرایند سوخت و ساز سلولی خود مورد استفاده قرار داده و با بهترین کارآمدی ممکن به ماده سلولی تبدیل نماید و در نهایت این توده سلولی به عنوان لجن مازاد از سیستم تصفیه خارج می گردد

تاسیسات اصلی سیستم لجن فعال  در تصفیه فاضلاب عبارتند از:

  • بخش اول : یک راکتور که در آن میگروارگانیسم ها در فاضلاب بصورت معلق در معرض هوادهی قرار دارند.
  • بخش دوم: جداکردن فاز جامد از مایع دریک تانک
  • بخش سوم: سیستم برگشتی برای جدا کردن فاز مایع از جامد

معایب سیستم لجن فعال

  • نیاز به سرمایه ارزی بیشتر
  • هزینه بهر برداری آن بیشتراز سایر روش هاست
  • نیاز به نیروی بهره بردا متخصص

مزایای سیستم لجن فعال

  • مطابق با استانداردهای محیط زیست
  • در مقابل تغییرات دما حساسیت کمتری دارد
  • بازدهی بیشتر
  • کم بودن هزینه سازه ان

فرایند های تصفیه فاضلاب

  • آشغال گیری : آشغال گیری دهانه درشت برای حفظ کردن بخش های تصفیه خانه و آشغال گیری دهانه ریز برای حذف ذرات جامد ریز کاربرد دارد.
  • دانه گیر: مواد چون، گل ولایی و تفاله چایی قبل از ورود به تصفیه خانه حذف می شود روش تمیز کردن این روش به صورت دستی و مکانیکی و هوادهی چرخشی امکان پذیر می باشد.
  • اندازه گیری جریان: در تمامی مراحل تصفیه باید جریان ورودی به تصفیه خانه کنترل شود .
  • تصفیه فیزیکی- شیمیایی: که به دو دسته حذف چربی و روغن ، انعقاد ، لخته سازی تقسیم بندی میشود.

حذف چربی و روغن: از سیستم  هایی چون  Apl، DAF و … برای حذف روغن و چربی موجود در صنایع استفاده می شود. در تصفیه فاضلاب صنایع روش DAFبطور گسترده کاربرد دارد همچنین این روش از بازده بیشتری در حذف ذرات معلق منعقد شده  برخوردار می باشد.

انعقاد و لخته سازی: از جمله عوامل موثر در انعقاد می توان به phو قلیائیت ، مواد منعقد شده ، مقدار ذرات منعقد شده و اثر عوامل فیزیکی( در زمستان مقدار مصرف منعقد کننده ها بیشتر از تابستان می باشد) اشاره کرد.

لخته سازی: در این روش مواد انعقاد یافته به هم چسبیده ودر کف کانال ته نشین شده یا بصورت شناور باقی می مانند که این باعث حذف آن ها می شود .زمانی ۹۰ درصد از ذرات معلق و فسفر از فاضلاب حذف می شود که مواد منعقد شونده به درستی به آن اضافه شده باشد.

  • واحد ته نشینی : در این مرحله مواد معلق ته نشین شده و لجن ها رسوب داده می شود تا عمل زلال سازی پساب انجام گیرد به عبارت دیگر این فرایندبرای جدا کردن  مواد قابل رسوب یا شناور ،در فاضلاب کاربرد دارد.
  • تصفیه ثانویه: لجن فعال ، تصفیه بی هوازی ، هوادهی ممتد ، لاگون های هوادهی، استخرهای متعادل سازی ازجمله روش های رایج تصفیه ثانویه فاضلاب می باشد.
  • ضد عفونی کردن فاضلاب: اخرین مرحله تصفیه فاضلاب ضدعفونی کردن می باشد در این مرحله مواد ضد عفونی تزریق شده در فاضلاب باعث ازبین بردن باکتری های ارگانیسم های بیماری زامی شود . برای انتخاب مواد ضد عفونی کننده باید به مواردی چون هزینه، اثرات جانبی آن ،بازده ماده ضدعفونی و … توجه کرد.

 

تصفیه فاضلاب

تصفیه فاضلاب

تصفیه فاضلاب به حذف مواد آلاینده از فاضلاب گفته می شود که سه فرایند فیزیکی، بیولوژیکی و شیمیایی را شامل می شود .  فاضلاب بهداشتی انسانی زیر مجموعه فاضلاب شهری می باشد فاضلاب شهری نشات گرفته از فاضلاب خانگی، رواناب سطحی و فاضلاب اماکن عمومی و صنعتی است.در صورت توجه نکردن به تصفیه فاضلاب خطرات جدی محیط زیست و انسان ها را تهدید می کند.در صورت تصفیه فاضلاب ها می توان از خروجی آن در صنایع و آبیاری فضای سبز استفاده کرد تا از کمبود آب جلوگیری کرد. با توسعه شهرها و افزایش جمعیت شهرنشین ، نیاز به احداث مجتمع های مسکونی و تصفیه فاضلاب خروجی از این مجتمع ها بیش از پیش نمود پیدا کرده است . تصفیه فاضلاب یکی از مهمترین پارامتر ها در کمک به کشورهای مختلف در جبران کمبود منابع آبی می باشد چرا که آب برگشتی از منابع تولید پساب فاضلاب می تواند در چرخه تولید مورد استفاده قرار گیرد .

فاضلاب خانگی

پساب خانگی زهکشی آشپزخانه، توالت، ، حمام، روشویی دوش را شامل می شود. از آب خاکستری که ناشی از فاضلاب خانگی است درفلاش توالت و آبیاری گیاهان استفاده می شود. لجن فاضلاب که همان زباله نیمه جامد است یکی ازمحصولات تصفیه به شمار می رود که پیش از دفن باید به صورت جداگانه تصفیه شود.

فاضلاب صنعتی و اماکن عمومی

ازمهترین صنایع آلوده کننده محیط زیست می توان به صنایع غذایی،صنایع کاغذ و مقوا، صنایع نفت و گاز،صنایع شیشه سازی، صنایع فولاد و صنایع نساجی اشاره کرد.در کشور های پیشرفته روی فاضلاب های صنعتی قبل ازاینکه با پساب های خانگی مخلوط شود یک تصفیه اولیه انجام می شود تا از بار آلودگی پیشرفته آن کمتر شود.این فرایند اولیه به تصفیه  صنعتی مشهور است.

اختلاط آب باران و پساب

تصفیه مختلط زمانی رخ می دهد که آب حاصل از بارندگی در سامانه فاضلاب وارد شده وبا  آن مختلط می شود  برای جداسازی آب باران از فاضلاب سامانه جداگانه ای از قزن ۲۰ به بعد در جوامع شهری   ساخته می شود.که این تاسیسات سامانه نیاز به هزینه زیاد و تاسیسات بزرگ تری دارد.

تصفیه فاضلاب شامل سه مرحله می باشد که عبارتند از:

تصفیه اولیه، تصفیه ثانویه و تصفیه ثالثه است همچنین  پساب ها باید بر اساس استانداردها و قواعد کشوری و محلی جمع آوری و تصفیه شود.

  • روش فیزیکی (اولیه): دانه گیری، فیلتراسیون ، آشغالگیری و ته نشینی را شامل می شود ودر آخر دفع لجن و خشک کردن را هم در بر می گیرد.
  • روش بیولوژیکی(ثانویه) : زمانی که تصفیه فیزیکی جوابگو نباشد از تصفیه بیولوژیکی جهت حذف آلایندها استفاده می گردددر این روش از یکی از هوازی یا بی هوازی یا از هر دوتای این روش ها استفاده می کند.بهره برداز تاسیسات روش بیولوژی نسبت به مرحله فیزیکی هزینه بر و همچنین به صرف انرزی بیشتری نیاز دارد.

تصفیه هوازی اساس کار دراین تصفیه رساندن اکسیژن به میکرو ارکانیسم های موجود در فاضلاب و تشدید رشد آنها است.رشد چسبیده(دیسک های بیولوژیک گردان) و رشد معلق(لجن فعال) از انواع تصفیه هوازی می باشد.

در روش لجن فعال فاضلاب با مقدار زیادی میکروب در یک تانک برای چندین ساعت نگه داشته می شود و اکسیژن کافی برای مخلوط کردن تامین می شود تاشرایط هوازی بوجود آید .میکروب ها آلوده کننده های آلی را به دی اکسید کربن وآب ،متابولیزه کرده و ضمنا مقادیر قابل توجهی میکروب سنتز می نماید.

سپس مدتی فاضلاب  ومیکرو ارگانیسم ها در یک تانک ته نشینی قرار می گیرد تا میکروب ها ته نشین شوند و دوباره به تانک تصفیه فاضلاب برگردانده شده و پساب فاضلاب نیز از تانک خارج می گردد.

در روش بی هوازی از تغییرات پیچیده میکروبی برای تبدیل آلوده کننده های اسید استیک و سپس گاز متان استفاده می شود. مکیروب های متان به آهستگی رشد کرده و از میکروب های هوازی به شرایط محیطی حساس تر هستند.

 

  • روش شیمیایی(ثالثه): این روش بیشتر در تصفیه آب و فاضلاب های صنعتی کاربرد دارد. روش شیمیایی هزینه بر بوده و از لحاظ نگهداری و خرید مواد شیمیایی مناسب نیستند.این روش تبادل یون ها، انعقاد و لخته سازی را شامل می شود.

مهمترین اهداف تصفیه فاضلاب

  • تامین شرایط بهداشتی برای زندگی مردم
  • پاک نگه داشتن محیط زیست
  • تولید انرژی
  • بازیابی فاضلاب
  • تولید کود طبیعی

 

تصفیه فاضلاب و فاضلاب

تصفیه فاضلاب و فاضلاب

تصفیه فاضلاب:  

باتوجه به روند افزایش جمعیت در شهرهای بزرگ که خود بصورت طبیعی باعث افزایش میزان فاضلاب شهری میگردد زمینه تشکیل سیستم جمع آوری و تصفیه فاضلاب شهری امری لازم و ضروری به نظر میرسد .
– فاضلاب : فاضلابی که به تصفیه خانه میرسد از سه منبع فاضلاب خانگی ، نشت آب ، پساب صنعتی وارد شبکه فاضلاب می شود. مجموع این سه فاضلاب را فاضلاب شهری می نامند. البته ممکن است برای شهرهای ایران در شرایط موجود از مقدار مربوط به پساب صنعتی صرف نظر کرد ولی نشت آب به ویژه در شهرهایی که سطح سفره آب زیرزمینی آنها بالا است بسیار اهمیّت دارد .
معمولاً مقدار فاضلابی را که در طرح در نظر میگیرند معادل مقدار فاضلاب متوسط شبانه روز در مواقع غیربارانی است . باید توجّه داشت که این رقم کاملاً قراردادی است زیرا در ساعات مختلف شبانه روز مقدار فاضلاب از مقدار متوسط در ۲۴ ساعت مرتبا کمتر و یا بیشتر میشود و عملاً معادل آن جز در چند لحظه ممکن نمیگردد . یکی از طرق تعیین مقدار متوسط فاضلاب در ۲۴ ساعت تعیین آب مصرفی در شهر است . با داشتن آماری مناسب از مصرف سرانه آب شهر و تعیین حدود منطقه فاضلاب گیر و بالاخره تعداد افراد ساکن در منطقه فاضلاب گیر ، به راحتی میتوان مقدار متوسط فاضلاب روزانه را حساب کرد . البته این طریقه در شهرهای بزرگ و یا شهرهایی که در آنها خانه سازی کامل نشده باشد چندان صدق نمیکند و در این صورت باید رقمی برای مقدار فاضلاب سرانه در نظر گرفت ، که مطابق با شرایط واقعی باشد . در شهرهای بزرگ مصرف آب هتل ها و رستورانها و بیمارستانها که به تعداد زیاد وجود دارند در موقع اندازه گیری آب مصرفی سرانه بحساب نمیاید ، در حالیکه در عمل آنها نیز به صورت فاضلاب به شبکه وارد میشود . حدود این تغییرات شاید به ۲۵ لیتر به ازاء هر نفر در روز نیز برسد . پس باید در طرح شبکه فاضلاب برای چنین شهرهایی دقت لازم به عمل آید.

 مقدار متوسط فاضلاب روزانه : اندازه گیری های دقیقی از مقدار فاضلاب شهرهای مختلف در ایران به عمل نیامده است ولی رقم ۱۵۰ لیتر به ازاء هر نفر در روز را میتوان در طرحهای شبکه فاضلاب به کار برد .

لزوم آزمایشات فاضلاب

لزوم آزمایشات فاضلاب

فاضلاب را به دلایل زیر آزمایش تحلیلی میکنند :
– تنظیم و کنترل هر یک از واحدهای تصفیه خانه در جریان تصفيه فاضلاب
– تعیین و تشخیص مواد متشکله اش که اطلاع از آن در رفع مشکلات تصفیه خانه سودمند است .
– تعیین مشخصات فاضلاب خروجی و مقایسه آن با مشخصات فاضلاب ورودی برای اطلاع از بازده تصفیه خانه
– تصمیم در انتخاب نوع وسائل و روش تصفیه
آزمایش فیزیکی : برای تعیین موارد زیر آزمایش فیزیکی انجام میگیرد:

– رنگ ف/اضلاب: در تشخیص ظاهری و فوری آن کمک میکند فاضلاب تازه به رنگ خاکستری میباشد و رنگهای تیره و سیاه دال نشان دهنده فاضلاب کهنه و همراه با تعفن است.

– درجه حرارت فاضلاب : اطلاع از درجه حرارت از نظر بازده عملیات واحدها بسیار مهم است.

–  بوی فاضلاب: نشان دهنده ماندگی فاضلاب است. (همه ی فاضلاب ها تیره است اما فاضلاب های کهنه تیره تر میباشد)
آزمایشات زیستی : . موجودات زنده در فاضلاب ممکن است مضر و یا مفید باشند . باکتریهای مضر موجود در فاضلاب ضدعفونی نشده ، باعث آلودگی منابع طبیعی آب شده  و در صورت آشامیدن بر اثر وجود باکتریهای پاتوژنیک موجب بروز مریضی های مختلفی مثل اسهال خونی میگردند . در فاضلاب انواع مختلف موجودات ریز ذره بینی یافت میشوند . کوچکترین آنها از نوع ویروسی است که با میکروسکوپهای قوی نیز دیده نمیشوند . باید توجّه داشت که تعداد زیاد موجودات زنده در فاضلاب دلیل بر آلودگی شدید آن نیست ولی عدم وجود باکتری ها دلیل بر وجود پساب صنعتی در فاضلاب شهری به مقدار زیاد است . تعداد باکتریها در فاضلاب شهری بین ۲ تا ۲۰ میلیون در هر میلیلیتر تغییر میکند .

آزمایشات شیمیایی : آزمایشات شیمیایی اساسی ترین آزمایشات فاضلاب محسوب میشود و عبارت است از: تعیین خاصیت اسیدی و یا قلیایی ، اکسیژن محلول ، شدت آلودگی و مواد متشکله.
مطالعات بهداشتی : اطلاع داشتن از اینکه تاسیسات بهداشتی مثل : آسایشگاه ها ، بیمارستانها و… فاضلاب خود را به شبکه شهر وارد میسازند و با این کار پساب کارخانه ها به شبکه جمع آوری فاضلاب تخلیه میشود میتواند در روشهای تصفیه فاضلاب موثر باشد پس تعیین و اطلاع از چگونگی دفع فاضلاب به شبکه جمع آوری فاضلاب بسیار حائز اهمیت است.
آزمایش تحلیلی فاضلاب :  مجموع تمام آزمایشات معمول در کار فاضلاب ، آزمایش تحلیلی فاضلاب نامیده می شود .