روش های تصفیه فاضلاب

بطورکلی روش های تصفیه فاضلاب را می­توان به سه دسته اصلی فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی تقسیم بندی نمود. به ندرت اتفاق می­افتد که یکی از روشهای گفته شده بتواند تمامی خواسته ­ها را از سیستم تصفیه برآورده سازد. بنابراین در اکثر موارد لازم است که ترکیبی از روشهای فوق استفاده شود. ­

روش های فیزیکی

روشهای فیزیکی روشهایی هستند که درآنها از نیروهای فیزیکی برای جداسازی ذرات از جریان فاضلاب استفاده می­شود. روشهای فیزیکی به دلیل سادگی فرآیند آنها، از اولین روشهای مورد استفاده در تصفیة فاضلاب بوده­اند. همین سادگی در کارکرد سبب شده است که هزینة استفاده از آنها در مقایسه با روشهای شیمیایی  و بیولوژیکی به مراتب کمتر باشد. بنابراین در انتخاب فرآیندهای تصفیه همواره سعی می­گردد که از حداکثر توان روشهای فیزیکی برای تصفیه استفاده شود.

آشغالگیری، دانه­گیری، ته­نشینی، شناورسازی، چربی­گیری و فیلتراسیون همگی نمونه­هایی از روشهای فیزیکی درتصفیة فاضلاب می­باشند.

روش های شیمیایی

در روشهای شیمیایی فرآیند جداسازی یا تبدیل مواد آلاینده، به کمک افزودن موادشیمیایی ودر نتیجة واکنش ­های شیمیایی صورت می­گیرد. پیچیدگی در این فرآیندها به مراتب بیشتر از روش های فیزیکی می­باشد. همین پیچیدگی سبب دشواری نسبی در بهره­ برداری از روش های شیمیایی می­گردد. از این رو تا حدامکان سعی می­شود که کمتر از روش های شیمیایی در سیستم تصفیه استفاده شود. به علاوه هزینه خرید و نگهداری مواد شیمیایی مورد نیاز در برخی موارد مانع بزرگی در کاربرد فرآیندهای شیمیایی است.

ترسیب (انعقاد و لخته­سازی) شیمیایی و گندزدایی با کلر وترکیبات آن جزء مهمترین روش های شیمیایی مورد استفاده در تصفیه فاضلاب هستند.

روش های بیولوژیکی

به آن دسته از روش هایی که درآنها از فرآیندهای بیولوژیکی برای تصفیه فاضلاب استفاده می­شود، روشهای بیولوژیکی می­گویند. در این روشها میکروارگانیسم ­ها (بویژه باکتری ها) نقش اصلی را درفرآیند تصفیه برعهده دارند چراکه آنها با استفاده ازمکانیزم­ های درونی خود مواد آلی موجود در فاضلاب را جذب کرده و از آن برای تولید سلول جدید و کسب انرژی استفاده می­کنند.

از آنجاکه سهم عمده­ای از مواد آلاینده­ در انواع فاضلاب­ ها را مواد آلی تشکیل می­دهند، استفاده از روش های بیولوژیکی امروزه بطور گسترده­ای برای تصفیة فاضلاب ها متداول شده است. روش های بیولوژیکی قادرند با هزینه­ ای پایین، طیف گسترده­ای از آلاینده­ ها را مورد تصفیه قرار دهند. روش های لجن فعال متعارف، لجن فعال هوادهی گسترده، راکتور ناپیوستة متوالی، راکتور بیولوژیکی با مدیای ثابت و متحرک، تماس دهنده های بیولوژیکی گردان، رآکتور بافل دار بی هوازی، بستر لجن بی­هوازی با جریان روبه بالا از جمله روش هایی هستند که در آنها جهت تصفیه فاضلاب از فرایندهای بیولوژیکی بی هوازی و هوازی استفاده شده است.

– روش های تصفیه فاضلاب با قابلیت حذف نیترات و فسفات BNR

در سال‌های اخیر توجه به حفاظت از محیط زیست به ویژه جمع آوری و تصفیه فاضلاب با نگرش جدید مورد توجه قرار گرفته و همزمان با حذف مواد آلی، حذف نیتروژن و فسفر نیز از اهميت بيشتري برخوردار گرديد. با پیشرفت صنعت تصفیه فاضلاب در جهان روش‌های قدیمی توسعه یافته و روش‌های جدیدی ابداع شده‌اند. در حال حاضر چند نوع فرایند تصفیه فاضلاب با حذف همزمان مواد آلی، نیترات و فسفات (BNR) موجود می باشد. در طراحي این سیستم ها تصفیه و حذف مواد آلی و پيرو آن كاهش بارآلودگي ارتقا يافته و علاوه بر آن حذف نیترات، حذف فسفات و در برخی از اين روش ها حذف هر دو اين پارامترها همزمان انجام مي پذيرد. فرایند مورد نظر، بسته به کیفیت مورد نظر پساب خروجی، تجربه بهره ­بردار،کمیت و کیفیت فاضلاب ورودی انتخاب می شود. روش های مختلف فرایندهای BNR بر اساس توالی سیستم­ های بی­هوازی، انوکسیک و هوازی و زمان ماند طراحی می­ شوند.

روش های اجرایی (مصالح سازه­ای)

برای ساخت این تصفیه­ خانه از چهار نوع مصالح می­توان استفاده کرد. مصالح بتنی مسلح، فولادی، کامپوزیتی و پلی ­اتیلنی امروزه مهمترین مواد مورد استفاده در ساخت انواع تصفیه­ خانه­ ها هستند. برای انتخاب درست مصالح مورد استفاده در ساخت تصفیه ­خانه­ ها نکات زیر را باید همواره مورد توجه قرار داد. این نکات عبارتند از:

  • هزینه ساخت
  • سرعت ساخت و اجرا
  • قابلیت ارتقاء و افزایش ظرفیت تصفیه ­خانه
  • مقاومت در برابر شرایط محیطی
  • قابلیت جابجایی واحدها و سیستم تصفیه
  • امکان انجام اصلاحات مورد نیاز در طول بهره ­برداری با حداقل هزینه
  • عمر مفید سازه­ ها و تأسیسات